Tussenkomst FDW bij actuele interpellatie van Mieke Vogels over het ontslag van Rudy Aernoudts – 26 september 2007

Mijnheer de Minister-President,
Geachte collega’s,

Er is de voorbije dagen al heel wat inkt gevloeid over het ontslag van topambtenaar Rudy Aernoudt, trouwens niet alleen gewezen secretaris-generaal van het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie maar ook de gewezen kabinetschef van Minister Moerman.
De zaak Aernoudt moet volgens ons echter genuanceerd worden benaderd.

Vooreerst is er de vraag of de publieke uitspraken en handelingen van een topambtenaar van de Vlaamse administratie die regelrecht indruisen tegen een aantal uitgangspunten van het Vlaams Regeerakkoord nog langer door de Vlaamse Regering konden worden gedoogd ?
De denigrerende uitspraken van Aernoudt over het meer dan gerechtvaardigd streven naar grotere Vlaamse autonomie via de noodzakelijke institutionele hervormingen zijn legio. In DS van 18.09.2007 zegt hij :  “Ik heb niet dezelfde visie als de Vlaamse Regering over de toekomst van Vlaanderen. Ik geloof niet in het ons opsluiten in een kleine regio van 6 miljoen inwoners. (…) Moeten mijn dochtertjes opgroeien in een landje van 6 miljoen inwoners, waar Antwerpen de hoofdstad is, waar iedereen Vlaams spreekt en dialecten weer opkomen, waar we zwemmen in het geld maar waar solidariteit niet meer in onze agenda staat ? Nee, dank u.  (…) Als je als Vlaams politicus zegt : ik ga op federaal niveau met als enig doel om het federale niveau uit te kleden, dan moet je in Vlaanderen blijven. Herfedereren is het taboewoord voor velen. Voor mij niet. (…)’.

De vraag is of al deze uitspraken stroken met een minimum aan loyauteit t.o.v. een werkgever, met name de Vlaamse overheid. Het kan volgens ons niet dat een ambtenaar week na week als vaste columnist zaken neerpent die indruisen tegen een aantal fundamentele uitgangspunten van zijn werkgever.  Moet een leidinggevend ambtenaar niet meer terughoudendheid aan de dag leggen ?

Aan de andere kant stellen wij ons wel de vraag of het ontslag van Aernoudt alleen maar te maken heeft met deloyauteit en gebrek aan terughoudendheid ?  Was Aernoudt niet een zgn.  “klokkenluider” geworden die al geruime tijd wees op wanpraktijken en inefficiënties binnen de werking van de ministeriële kabinetten ?  Wij menen dat Aernoudt het zeker bij het rechte eind heeft wanneer hij het heeft over de gebrekkige uitwerking van de operatie Beter Bestuurlijk Beleid !   
Beter Bestuurlijk Beleid zou er voor zorgen dat er efficiënte en gedepolitiseerde administratie zou komen. De kabinetten zouden sterk worden afgeslankt !
In de praktijk blijkt het omgekeerde. Het aantal kabinetsmedewerkers is van 372 in 2000 gestegen naar 510 in 2007.
De werking van de kabinetten is echter voor kritiek vatbaar en dan druk ik mij voorzichtig uit. Bovendien is het onder deze regering onmiskenbaar zo dat er sprake is van een blijvende politisering van de administratie. U zegt hierover nochtans zelf in het jongste nummer van  “Trends” :  “Een minister moet op de eerste plaats maximaal samenwerken met zijn administratie. Maar als er in een administratie veel politiek benoemden zijn, dan bemoeilijkt dat soms de samenwerking.”. Daarnaast worden allerlei cabinetards en zelfs familieleden beloond met postjes in raden van bestuur of functies zoals regeringscommissaris in soms overbodige vzw’s, agentschappen, enz…  Benoemingen zonder profielomschrijving en zonder open procedure !

De kritiek van Aernoudt beperkte zich echter niet tot de gebrekkige werking van de kabinetten en de politisering van de administratie maar hij speelde ook volop zijn rol als klokkeluider. Zeker in het dossier van de consultancy- en expertiseopdrachten was dat het geval. 
Is het toeval dat op het moment dat het tussentijdse rapport van de ombudsman omtrent mogelijke malversaties op het kabinet van Minister Moerman betreffende één bepaalde consultancyopdracht publiek dreigde te worden, Aernoudt snel werd aan de deur gezet ?  Opvallend is in ieder geval dat het ontslag van Aernoudt wel, maar het voorlopig rapport van de ombudsman - nochtans al sinds half augustus in het bezit van Minister Moerman - niet op de Ministerraad werd besproken.
Bang dat de collega’s het ontslag van Aernoudt dan niet zouden hebben goedgekeurd, Mevrouw de Minister ? Waarom dit relevante rapport achterhouden en verzwijgen tot op het cruciale moment van de beslissing omtrent het ontslag van Aernoudt ?

Mevrouw de minister,
Ik kom op de essentie van het dossier over de verzwegen consultancy- en expertiseopdrachten terug in een aparte interpellatie maar ik kan me niet van de indruk ontdoen dat de rechtstreekse aanleiding van het ontslag van Aernoudt de op zijn minst vervelende vragen en opmerkingen over het aanhangig maken van het gunningsdossier over het consultancycontract bij de Vlaamse Ombudsman is geweest.

Mijnheer de Minister-President,
Het ontslag van Aernoudt laat een wrang gevoel na. Op zijn minst de timing van het ontslag zit fout. Het lijkt er op dat het de klokkeluider Aernoudt is die wordt ontslagen en niet de topambtenaar die volgens een interne audit creatief omsprong met de deontologische regels. Een interne audit die echter niet bestaat voor de werking van de kabinetten !
Het lijkt er dus op dat de Vlaamse Regering een voorbeeld wilde stellen ten aanzien van loslippige ambtenaren die wanpraktijken willen aanklagen. Alleen daarom al geven wij Aernoudt het voordeel van de twijfel !

Kernwoorden: Mieke Vogels, Minister-President, ontslag, Rudy Aernoudts, Vlaams Parlement