Gemeenteraadszitting van 23, 24 en 25 november 2009

LOS ZAND…

Mijnheer de burgemeester,
Mijnheer de Schepen voor Financiën,
Collega’s,

Laten we de begrotingsdebatten aanvatten met goed nieuws.
We krijgen vandaag een begroting in evenwicht voorgeschoteld met zelfs een gecumuleerd overschot van 295 miljoen euro. Terwijl er in 2002 nog een negatief resultaat was van 17 miljoen euro, noteren we voor 2010 een positief resultaat van bijna 300 miljoen euro. Een positief resultaat dat weliswaar het gevolg is van éénmalige uitzonderlijke opbrengsten en de vertraagde uitvoering van het investeringsprogramma, maar daar doen we niet moeilijk over.

Helaas blijft het feest niet duren …. De volgende jaren gaat het met de financiële situatie van de stad opnieuw bergaf. De 295 miljoen plus worden 212 miljoen in 2011, 185 miljoen in 2012, 107 miljoen in 2013 en een schamele 14 miljoen in 2014. Dan is er voor het eigen dienstjaar een tekort van min 92 miljoen en zijn de opgespaarde middelen verdwenen. Inspectie Financiën zegt daarover en ik citeer:
“In de periode 2010-2014 stijgen de gebudgetteerde uitgaven sneller dan de gebudgetteerde ontvangsten. We vestigen er de aandacht op dat deze trend op termijn onhoudbaar is.”
We hadden het zelf niet beter kunnen formuleren.

Opvallend is dat deze begroting verder bouwt op beleidsopties die drie jaar geleden werden uitgestippeld, terwijl blijkbaar geen rekening wordt gehouden met de huidige crisis. Vooral aan de inkomstenzijde doet dit stadsbestuur alsof er geen vuiltje aan de lucht is. De overdrachten (gemeentefonds, aanvullende personenbelasting, onroerende voorheffing, Eliafonds; federale en Europese fondsen, …), die uiteindelijk 90% van de inkomsten uitmaken, zijn tot op dit moment niet bevestigd door de hogere overheden. Zo gaat deze meerderheid ervan uit dat het gemeentefonds met 3,5% zal opgetrokken worden en dat terwijl de Vlaams regering volop aan het bezuinigen is. Terwijl de ontvangsten in de personenbelasting vrij drastisch dalen, blijven de inkomsten van de personenbelasting in deze begroting identiek. Kortom de inkomsten worden overschat met alle gevolgen vandien ….

Ik vrees dan ook dat we met deze begroting een hypotheek op de toekomst leggen. Bepaald ongunstig ziet de financiële situatie er voor uw opvolgers uit die vanaf 2014 opnieuw met een negatief saldo worden opgezadeld.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Wat de OCMW-begroting betreft ergert onze fractie zich blauw aan de onverantwoorde houding van schepen De Coninck. Als schepen gaat ze akkoord met de lineaire besparing van 2,75%; als OCMW-voorzitster laat ze weten dat er een ongewijzigd sociaal beleid zal gevoerd worden en wordt het dramatische cijfer van 30 miljoen euro tekort – oorspronkelijk zelfs 38,5 miljoen euro – naar voren geschoven. Enkel en alleen met de bedoeling om de druk op het Stadsbestuur op te voeren en de stadsbijleg opnieuw omhoog te jagen.

Geen echte besparingen, geen evaluatie van de taakinvullingen van het OCMW, geen kerntakendebat, … en dat terwijl de uitgaven van het OCMW alleen maar zullen stijgen omwille van de vergrijzing, de regularisaties, de crisis, …. Ondertussen blijft het OCMW potverteren. De verhuis van 330 personeelsleden richting den Bell gaat wellicht 1.692.000 miljoen euro per jaar kosten, 220 euro per m² (marktprijs €125), 5000 euro per personeelslid terwijl de kost in bestaande OCMW-gebouwen nul euro huurprijs bedraagt!

Onduidelijkheid ook wat het Zorgbedrijf betreft. “Het is een echtscheiding. We weten niet hoeveel het gaat kosten. We zien wel.”, zegt de schepen voor sociale zaken, voorzitster van het OCMW en voorzitster van het Zorgbedrijf Monica De Coninck. En dat terwijl het Zorgbedrijf uiteindelijk alleen maar taken van het OCMW overneemt, niks meer, niks minder. 60 miljoen euro zegt het Zorgbedrijf,
48.5 miljoen euro zegt het OCMW.

Mevrouw de schepen,

Uw OCMW-begroting raakt kant noch wal.
30 miljoen euro (oorspronkelijk 38.5 miljoen euro) tekort naar voren schuiven en achteraf zeggen dat het maar voor te lachen is. Een schepen die naargelang ze het petje van schepen, OCMW-voorzitser, voorzitster van het Zorgbedrijf of voorzitster van ZNA draagt, een ander verhaal vertelt. De tering die niet naar de nering wordt gezet, geen kerntakendebat, geen echte besparingen. Een verhuis naar den Bell die handenvol geld gaat kosten. Kortom de OCMW-begroting hangt met haken en ogen aan mekaar!
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

De politiek vette jaren voor deze meerderheid zijn voorbij. De magere jaren zijn sinds enkele maanden aangebroken. Het Lange Wapper-referendum is voor deze meerderheid een kantelmoment geweest. Ondanks de heterogene samenstelling van deze bestuursploeg leek deze meerderheid de voorbije drie jaar moeilijk uiteen te spelen. Het Lange Wapper-referendum heeft echter de achillespees van het college Janssens II blootgelegd, want over één van de belangrijkste thema’s die deze stad bezighoudt - met name mobiliteit en daaraan gekoppeld ruimtelijke ordening; infrastructuur en openbare werken – blijkt binnen deze meerderheid geen concensus, geen éénduidigheid, geen enkel gemeenschappelijk politiek project te bestaan. De burgemeester – wiens handelsmerk het was om boven het politiek gewoel te staan – stond plotseling tot aan zijn knieën in het partijpolitieke moeras. Janssens wisselde sneller van standpunt dan van t-shirt.  Janssens verozent niet langer, hij verldeelt … Van “walk and don’t look back” evolueerde Patrick Janssens naar “look back and don’t walk”. SP.a-gemeenteraadslid en toenmalig minister Van Brempt diende eerst de bouwvergunning in voor de Lange Wapper om zich daarna te ontpoppen tot een fervent tegenstandster van diezelfde Lange Wapper-brug. De SP.a wrong zich in alle mogelijke bochten om de eigen achterban toch maar tevreden te stellen en offerde daarvoor de cohesie binnen deze meerderheid op.

Een fraai beeld leverde het geruzie tussen de meerderheid naar aanleiding van het referendum over het grootste infrastructuurproject ooit in Vlaanderen niet op. De hoogmis van de democratie werd het Waterloo van deze meerderheid. Geblutst, vernederd, gekwetst en vooral belust op wraak likken de verschillende partijkopstukken van de meerderheid hun Lange Wapper-wonden. Na het referendum van 18 oktober ging Janssens terug over tot de orde van de dag alsof er niets was gebeurd. In typische Patrick Janssens-stijl werd het geweer in minder dan 24 uur van schouder veranderd; de campagnestrijdbijl werd begraven en de standpunten genormaliseerd. De BAM was plots geen bezettingsmacht meer; een aangepaste versie van de Lange Wapper-brug was een optie die niet langer resoluut verworpen werd; kortom, de plooien werden gladgestreken. Plotseling besefte Patrick Janssens dat een referendum winnen belangrijk was, maar dat de prijzen worden uitgedeeld aan de meet, met name bij de gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2012.

Daarvoor heeft Janssens echter een meerderheid nodig die hem slaafs en onderdanig steunt. Iedereen moest daarom na het referendum opnieuw vriendjes worden. Voor en na het schepencollege werden net geen knuffelsessies naar het Kruibeekse Antoine Denert-model georganiseerd.

Ik vrees echter dat het te laat is, mijnheer de burgemeester. De opstand van de dwergen is een feit. Drie jaar lang hebt u kunnen profiteren van het feit dat CD&V, NV-a en Open VLD knock-out geslagen in de touwen hingen na de verpletterende liberale en christen-democratische verkiezingsnederlaag waar u de enige architect van was. De triomf van 2006 was immers gebaseerd op het decimeren van uw eigen coalitiegenoten. Annick De Ridder, Bart De Wever en zelfs de CD&V-ers Marc Van Peel en Philip Heylen hebben begrepen dat er in de rol van ondervoorzitter, penningmeester en secretaris van de fanclub van Patrick Janssens weinig stemmen te verdienen vallen. Alleen Ludo Van Campenhout voelt zich als feestleider van de Janssens-fanclub nog altijd prima in zijn vel.

De vuile oorlog in functie van de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 is naar aanleiding van het Lange Wapper-referendum van start gegaan. Terwijl Bart De Wever daarin niet alleen gesteund, maar aangestuurd door een deel van de media onder het motto “iedere stem voor De Wever is er geen voor Dewinter” zijn burgemeesterambities etaleert, probeert Patrick Janssens schaamteloos en niet gehinderd door enige ideologische of programmatorische beperking zoveel mogelijk “rechtse” thema’s te accapareren.
Plotseling is de SP.a voor het optrekken van de minimumleeftijd voor het huwen met een bruid of bruidegom uit het buitenland; plotseling is de SP.a tegen de collectieve regularisering van illegalen en dat terwijl Patrick Janssens voorzitter was van de SP.a toen de regering Verhofstadt met de SP.a in de regering de eerste collectieve regularisering in 2000-2001 organiseerde. Het is nu alleen nog wachten op een heruitgave van het 70-puntenplan waarbij naar goede socialistische traditie de naam van de oorspronkelijke auteur
– uw dienaar – vervangen wordt door die van Patrick Janssens. Dat Patrick Janssens, net zoals sommige groenen à la Lucas Vander Taelen in Brussel en andere grootstedelijke progressieven na verschillende decennia van immigratie-invasie en multicul-waanzin nu pas wakker worden, heeft uiteraard niets te maken met een oprechte bekering en nieuwe inzichten die ze omwille van een maatschappelijke realiteit hebben verworven, maar heeft alles te maken met een doorzichtige poging om het debat te monopoliseren en rechts de wind uit de zeilen te halen om uiteindelijk – een beetje zoals bij het Lange Wapper-dossier – over te gaan tot de orde van de dag en verder te doen zoals men bezig was.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Janssens en De Coninck keren zich tegen de regularisatie van illegalen, maar heeft het Antwerpse stadsbestuur op enigerlei manier een minimale inspanning gedaan om deze regularisering tegen te houden of te bemoeilijken? Enkele stoere uitspraken in de pers van Monica De Coninck en Patrick Janssens maar daarmee hield het ook op. De stad Antwerpen had kunnen weigeren om lokalen en personeel ter beschikking te stellen voor deze onwettelijke regularisatieprocedure; het Antwerpse stadsbestuur had de lokale politie de opdracht kunnen geven om op te treden wanneer illegalen die uiteindelijk onwettelijk en clandestien in ons land verblijven en daarmee de vreemdelingenwetgeving overtreden zich aanbieden om geregulariseerd te worden; het Antwerpse stadsbestuur had klacht kunnen neerleggen tegen de door de VDAB opgestelde attesten voor werkbereidheid, uitgereikt aan illegalen in onder meer de werkwinkels in Antwerpen; het Antwerps OCMW had bij ieder dossier van de te regulariseren illegaal die een aanvraag indient om een OCMW-leefloon te verkrijgen een diepgaand onderzoek kunnen instellen; ….
Niks daarvan. Nochtans zal deze tweede collectieve regularisering op korte en op halflange termijn grote gevolgen hebben voor de etnisch-culturele evolutie van de bevolking van deze stad en voor de sociale en culturele cohesie in Antwerpen.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

In totaal zullen wellicht om en bij de 5000 nieuwe regularisatiedossiers en 10.000 reeds lopende individuele aanvraagdossiers in Antwerpen worden behandeld. In totaal spreken we dan over 15.000 regularisatieaanvragen. Wat betekent dat 24.000 (gemiddeld 1,6 persoon per dossier) personen geregulariseerd zullen worden. Elke geregulariseerde zorgt op zijn beurt via gezinsherenigingen en huwelijksmigratie voor de komst van gemiddeld 2,5 personen. Dat betekent dat we landen op in totaal  84.000 mensen. Dit zijn 84.000 nieuwe immigranten die zich op een termijn van maximum tien jaar in Antwerpen zullen vestigen. Wat het aantal allochtonen in Antwerpen op 230.000 brengt of 47,6% van de Antwerpse bevolking. Uit ervaring weten we dat daarvan om en bij de helft van al deze geregulariseerde illegalen en hun familieleden in de loop van de eerstvolgende jaren zullen profiteren van onze sociale zekerheidsfaciliteiten gaande van OCMW-leefloon, over werkloosheidssteun, sociale woningen en andere sociale voorzieningen. In de praktijk reken ik op het dubbel…Van de illegaliteit naar de sociale zekerheid, het is maar een kleine stap… Voor het OCMW betekent deze tweede algemene regularisering voor de komende jaren volgens de OCMW-begroting een minimale meerkost van 6,1 miljoen euro voor het jaar 2010 en allicht nog eens evenveel voor de volgende jaren. In Antwerpen hebben we net zoals in het Italiaanse stadje Coccaglio een operatie “Bianco Natale” nodig waarbij illegalen actief opgespoord worden en het grondgebied van de stad stante pede dienen te verlaten.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Deze cijfers die ik ivm immigratie en illegaliteit heb genoemd zijn ruwe cijfers. Ik ben van oordeel dat het de taak is van de schepen voor financiën om een studie uit te voeren of te laten uitvoeren betreffende de kostprijs van de immigratie. Het is van essentieel belang om te weten te komen hoelang deze stadsgemeenschap nog in staat is om de kostprijs van het toenemend aantal vreemdelingen; asielzoekers; geregulariseerde illegalen in het bijzonder en allochtonen in het algemeen maatschappelijk en financieel nog kan blijven dragen.
Voor mij is de grens van het aanvaardbare al lang overschreden en ik ben ervan overtuigd dat een gedegen studie over de kostprijs van dit alles de ogen van velen zal openen!
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Het gaat het voorbije jaar in steeds sneller tempo de verkeerde kant uit met Antwerpen. Het debacle rond de Lange Wapper-brug wekte in de rest van Vlaanderen de terechte indruk dat de politieke overheden van dit land en van deze stad geen concreet alternatief hebben voor de Antwerpse mobiliteitsproblemen; de mogelijke nakende sluiting of afslanking van Opel Antwerpen doet vermoeden dat er voor een maakindustrie in onze haven steeds minder plaats is en dat terwijl de werkloosheid in Antwerpen alsmaar toeneemt en de economische situatie alsmaar verergert.

Tussen oktober 2008 en oktober 2009 nam het aantal niet werkende werkzoekenden in onze stad toe met 6.000 personen: van 24.813 tot 30.864 werkzoekenden. Ook het aantal faillissementen in onze stad swingt de pan uit. Na Charleroi was Antwerpen in september zelfs het arrondissement met het hoogste aantal bedrijfssluitingen. Het aantal inwoners van Antwerpen dat daadwerkelijk werkt, wordt alsmaar kleiner. Terwijl de vergrijzing bij de autochtone bevolking toeslaat, stijgt de werkloosheid bij allochtonen. Van de niet-werkende werkzoekenden in Antwerpen is meer dan de helft allochtoon (17.552 op 30.864). Van de 7.206 personen die bij het OCMW over een leefloon of een andere uitkering beschikken is
75 % van vreemde afkomst.

Ondertussen stellen we vast dat op de stadsbevolking jaar na jaar ingrijpend wijzigt. Officieel luidt het dat de stadsvlucht is gestopt en dat de stadsbevolking opnieuw groeit. De realiteit is minder rooskleurig.

Ik citeer uit het jaarlijks rapport van de Dienst Bevolking:
“Het binnenlands migratieverlies kende in 2008 een beduidende stijging tot 3.122 (2.234) met op 153 na uitsluitend bij de Belgen”.

“Het totaal migratie-overschot bij de vreemde bevolking daalde dit jaar tot 8.115: of 336 minder dan in 2007. Het aandeel van de buitenlandse immigratie hierin bedroeg 7.161 (8.442)”.

“Dit alles draagt er toe bij dat het (binnen- en buitenlands) migratieverlies bij de Belgen (-3.988) wordt goedgemaakt door de buitenlandse immigratie van vreemdelingen en zelfs wordt omgebogen tot een flink migratie-overschot van 4.127 (3.992).” De socio-economische, sociologische, etnische en demografische parameters zijn alles behalve positief te noemen. Deze meerderheid slaagt er niet in om op deze belangrijke uitdagingen een antwoord te formuleren.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Na drie jaar Janssens II aan de macht zijn we met deze begroting in de helft van deze legislatuur gekomen. Tijd voor een korte evaluatie. Op het vlak van de reinheid van de stad is er een lichte verbetering merkbaar. De overlast wordt – ondanks gerechtelijke tegenwerking betreffende het straatverbod – met concrete maatregelen efficiënter bestreden. De begroting is in evenwicht en deze ploeg is er tevens gedeeltelijk in geslaagd om de perceptie van de Antwerpse grijp- en graaicultuur die naar aanleiding van de VISA- en andere schandalen heerste, weg te werken. Maar daar houdt het op.
Perceptie is trouwens het alleszaligmakende toverwoord dat als een rode draad door het beleid van dit college loopt. Vooral wanneer het over het veiligheids- en vreemdelingenthema gaat slaagt deze meerderheid er niet in om een ommekeer te realiseren. Een recente studie bij bijna 8.000 Antwerpenaren van een Antwerpse krant die eerstdaags verschijnt, bewijst dat ten overvloede. Het parkeerbeleid wordt door de Antwerpenaren – als ik deze opiniepeiling mag geloven – overigens ook als een ramp beschouwd.
Nochtans werd de indruk gewekt dat met Janssens aan de macht onze stad er binnen de kortste keren zou uitzien als een tweede Barcelona, Bordeaux of Manchester.
De burgemeester schreef visionaire boekjes over de toekomst van Antwerpen. Bevlogen plannen die uiteindelijk zich niet vertalen in beleid. Al vele jaren wordt de ene proefballon na de andere opgelaten. De heraanleg van de kaaien, het voetbalstadion, het Nieuw Zuid,  de herwaardering van het Eilandje, een congrescentrum, de aanleg van het Operaplein, heraanleg Leien-Noord…Allemaal fata morgana’s die blijven steken in de fase van de voorstudies, actieplannen, visienota’s en masterplannen.
Veel verder dan een bescheiden “Spoor Noord”-park en een moeilijk te financieren MAS-project geraken we niet. Uiteraard zijn er de – slechte - heraanleg van het Astridplein, het nieuwe Centraal Station en de gedeeltelijke heraanleg van de Leien maar daar heeft dit college geen enkele verdienste aan. De kaaien zijn nog steeds één grote parkeergarage; het voetbalstadium even ver verwijderd als de promotie van FC Antwerp naar eerste klasse; het Operaplein ligt er nog steeds in zijn lelijke banaliteit – onkruid inbegrepen – bij; het Nieuw Zuid is een desolate zandbak en het Eilandje wordt langzaam maar zeker een spookwijk in de stad waar leegstand en verkrotting heerst….De conclusie is simpel: de aankondigingspolitiek die ook de voorbije jaren werd gevoerd, voldoet al lang niet meer.
Mijnheer de burgemeester,
Collega’s,

Momenteel loopt op de VRT een serie waarvan de titel perfect aangeeft hoe deze meerderheid momenteel functioneert: “LOS ZAND”. Deze meerderheid hangt inderdaad als “los zand” aan mekaar; vertoont steeds minder cohesie; barst en scheurt, hangt met haken en ogen aan mekaar… De motor sputtert en de kapitein heeft ondertussen met ongeveer iedereen ruzie. U zult al lang begrepen hebben dat de Vlaams Belang-fractie deze begroting niet zal goedkeuren.

Kernwoorden: allochtoon, begroting, charleroi, Dewinter, financiën, gemeenteraadszitting, illegaliteit, immigratie, OCMW, Opel, stadsbestuur, VDAB, Vlaams belang, Vlaamse Regering, zna