Geachte voorzitter,
Mijnheer de Minister-President,
Geachte collega’s,
Aan deze begroting 2012 moeten niet veel woorden worden vuilgemaakt.
Deze begroting is een achterhaalde en volstrekt virtuele begroting. Dat deze begroting een schijnbegroting is wordt bevestigd door het Rekenhof.
Maar niet alleen door het Rekenhof.
Vandaag kunnen we in De Morgen immers een interview lezen met de voorzitter van de Commissie Financiën en Begroting, nl. Eric Van Rompuy die stelt dat de regering in februari op zoek zal moeten gaan naar maar liefst 500 miljoen euro : “Ik reken op een nieuwe besparing van 400 à 500 miljoen euro. En dat zal maatschappelijke keuzes vergen.”. En als collega Vereeck in hetzelfde interview stelt dat Eric Van Rompuy een begroting als deze vroeger omschreven heeft als “schriftvervalsing” antwoord deze : “Toen zat ik in de oppositie”. M.a.w., collega Van Rompuy ontkent niet dat deze begroting zich wel heel ver van de werkelijkheid ophoudt en zelfs niet eens een “raming” kan worden genoemd.
De Vlaamse Regering is bij de opmaak van de begroting 2012 uitgegaan van een economische groei van 1,6% en een inflatie van 2%. Deze parameters zijn ondertussen al zeer sterk bijgesteld. De Hoge Raad van Financiën (HRF) bv. heeft bv. de groeiverwachting voor 2012 gehalveerd tot 0,8% en eind oktober sprak het Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR) reeds van een nulgroei voor de volgende maanden. Begin december stelde het INR voor het derde kwartaal van 2011 zelfs een inkrimping van de Belgische economie vast met 0,1 procent tegenover het tweede kwartaal. Economen verwachten ook voor het vierde kwartaal negatieve groei.
De conjunctuurbuffer in deze begroting, nl. 40 miljoen euro, kan een nulgroei, laat staan een recessie, absoluut niet dekken. Het is een buffer die inderdaad ver onder de buffer van 1 procent ligt die gewezen Minister Van Mechelen tijdens de vorige legislatuur steevast hanteerde.
Méér nog, ook voor wat de meerjarenraming betreft wordt de groeiverwachting al te optimistisch ingeschat. We stellen samen met het Rekenhof vast dat er bij deze begroting geen bijgewerkte meerjarenraming wordt voorgelegd.
Mijnheer de Minister-President,
De Vlaamse Regering realiseert zich natuurlijk zelf ook wel dat deze begroting volledig achterhaald is. Maar u zelf en Minister Muyters pakken nu al enkele weken steevast met dezelfde mantra uit, nl. dat de vervroegde begrotingscontrole van februari alles zal rechttrekken en actualiseren. De grote middelenposten zullen dan geactualiseerd worden op basis van recente parameters en er zal een grondige begrotingscontrole worden opgestart.
Voor wat de aanpassing van de meerjarenbegroting betreft verwijst men naar de opmaak van de begroting 2013.
Alle politieke knopen rond de Vlaamse schatkist en het toekomstig beleid van deze Vlaamse Regering zullen worden doorgehakt in februari.
Misschien hadden we dit jaar beter met zijn allen naar het Andesgebergte vertrokken.
Wat zitten we hier eigenlijk nog te doen ?
Minister-President,
Collega’s,
Wat weten we echter wel ?
U hebt verklaard dat bij een groei van 0,8 % u voor volgend jaar op zoek moet naar ruim 200 miljoen euro om het gat dicht te rijden. Dit bedrag zal echter ruimschoots overschreden worden aangezien de economie in 2012 hoogstwaarschijnlijk in recessie zal gaan. Waar gaat u deze middelen vandaan halen ? Door de ratingverlaging van Vlaanderen, als gevolg van de ratingverlaging van België, is de kostprijs voor Vlaanderen om geld te lenen opgelopen, wat in ieder geval maakt dat er een hogere rente zal moeten worden betaald op nieuwe schulden, wat de schulden uiteraard nog meer doet oplopen.
We zijn dan ook benieuwd of u de nieuwe beleidsmaatregelen die u tijdens uw Septemberverklaring hebt aangekondigd zoals bijvoorbeeld de kindpremie zult kunnen waarmaken.
We weten ook dat in de context van de Europese schuldencrisis en de gevolgen ervan op de financiële markten het onzeker blijft of er volgend jaar van de financiële instellingen wel 300 miljoen euro aan dividenden mag worden verwacht, laat staan of KBC 1,725 miljard euro, deels de terugbetaling van de aangegane schuld en deels de bonus, zal terug betalen. Analisten verwachten immers nog een moeilijk jaar voor financiële instellingen. Zonder terugbetaling vervalt uiteraard ook de bonus.
We weten ondertussen ook dat de factuur van het federale begrotingsakkoord voor Vlaanderen volgend jaar wel eens zou kunnen oplopen tot 450 miljoen euro en volgens dezelfde berekeningen in 2014 zelfs tot bijna 1 miljard euro.

Collega’s,
Philippe Muyters zou Philippe Muyters niet zijn als hij ook voor 2011 niet zou zorgen voor een budgettaire opsmuktruc. Inderdaad, ik heb het over de verkoop van de gronden van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en rioolwaterzuiveringsinstallaties aan Aquafin. De gronden werden – gespreid over 2010 en 2011 - voor 358 miljoen euro verkocht aan de NV Aquafin, maar tegelijkertijd financiert de regering – trouwens via de Vlaamse Milieuholding voor 100 % eigenaar van Aquafin, de NV Aquafin voor de aankoop. Omdat alleen de VMM wordt opgenomen in de Vlaamse begroting, kan de Vlaamse regering de transactie als een opbrengst boeken. In werkelijkheid betaalt de Vlaamse Regering tweemaal. De aankoop van de VMM-activa wordt door Aquafin immers gedeeltelijk gefinancierd met vreemde middelen en gedeeltelijk met eigen middelen (kapitaalvolstorting & kapitaalsverhoging). Het gedeelte aangekocht met vreemde middelen, betaalt het Vlaamse Gewest terug op 20 jaar.
Mijnheer de Minister-President,
We weten dus dat er zich heel wat donderwolken samen pakken en dat een bijkomend tekort op de begroting 2012 in plaats van een begroting in evenwicht en ruimte voor extra beleid allesbehalve ondenkbeeldig is. Dirk Van Mechelen had het in de commissie financiën niet onterecht over een tekort van 500 tot 600 miljoen euro wanneer men de kosten voor de bevoegdheidsoverdrachten zou meerekenen.
Maar zoals eerder aangehaald, alles zal in februari 2012 blijken…
Mijnheer de Minister-President,
Ondertussen stellen we vast dat de Vlaamse regering geconfronteerd wordt met een groeiend schuldprobleem.
Vlaanderen is immers al een tijdje niet langer schuldenvrij, integendeel. Volgens het meest recente verslag over het kas-, schuld- en waarborgbeheer10 zou de stand van de directe
schuld eind 2011 op ongeveer 7 miljard euro uitkomen. Bovendien heeft dit met veel meer te maken dan de redding van de banken. De Vlaamse Regering heeft in de voorbije jaren ondermeer schulden opgebouwd door de leningfinanciering van allerlei participaties.
Aangezien de Vlaamse Regering voor 2012 en de volgende jaren van deze legislatuur uitgaat van een begrotingsevenwicht zonder overschotten zal langs die weg alvast geen schuld worden afgebouwd. Alle heil wordt blijkbaar verwacht van de terugbetalingen door KBC, verhoogd met een fikse terugbetalingspremie. De effectieve terugbetaling door KBC van een eerste gedeelte van liefst 1,725 miljard euro vormt m.a.w. een cruciale vereiste voor de realisatie van de beoogde schuldafbouw.
En wat met de PPS-schuld ? Het Rekenhof wijst er op dat Eurostat in een voorlopig advies vragen heeft gesteld bij de zgn. neutrale impact op de begroting van de PPS-schoolinfrastructuur gelet op de belangrijke waarborgen van de Vlaamse overheid. En is men ervan overtuigd dat men de realisatie van de Oosterweelverbinding ook na de opvolging van de BAM door de NV Liefkenshoektunnel uit de begroting zal kunnen houden ? Uit het jaarverslag “Alternatieve financiering van de Vlaamse overheidsinvesteringen” blijkt dat naarmate de geplande PPS-investeringen worden opgeleverd de te betalen beschikbaarheidsvergoedingen de komende jaren spectaculair stijgen. Tijdens de periode 2010-2014 zal de totale PPS-kost voor de huidige Vlaamse Regering oplopen tot 850 miljoen euro.
Maar de grootste PPS-factuur is gereserveerd voor de volgende regering. Voor de gehele volgende legislatuur komt het kostenplaatje al op bijna 3 miljard euro. En dan nog gaat het om een voorzichtige schatting. Zo zijn de kosten verbonden aan het Antwerpse Masterplan 2020 met de Oosterweelverbinding nog niet eens meegerekend ! Ook de miljoeneninvesteringen voor de kustverdedigingsplannen werden nog niet opgenomen in de prognose.
En dan hebben we het nog niet gehad over de waarborgen die werden verstrekt door de Vlaamse overheid, goed voor meer dan 10 miljard euro (waarvan het grootste deel van deze waarborgen weliswaar activa zijn). Indien deze waarborgen zouden worden opgevraagd, zal dit de Vlaamse regering extra geld kosten. Dat een en ander niet denkbeeldig is blijkt uit de waarborgen die de Vlaamse Regering aan de Gemeentelijke Holding heeft verstrekt en waardoor ze nu meer dan 250 miljoen euro moet ophoesten. Het débâcle rond de Gemeentelijke Holding bewijst dat het wel degelijk grondig fout kan lopen.
Mijnheer de Minister-President,
Deze begroting is een virtuele begroting gebaseerd op drijfzand. Het Vlaams Belang zal deze begroting dan ook niet goedkeuren !