Dubbelinterview in GVA met Dewinter en Verstrepen.

Hoe denken de andere rechtse partijen in Vlaanderen de veelvraat Bart De Wever af te remmen? Daarover zou ons gesprek gaan. Maar vooral Jurgen Verstrepen had nog heel wat ander vuurwerk in petto…

Nooit eerder hebben we Filip Dewinter en Jurgen Verstrepen met de mond vol tanden zien staan. Maar onze openingsvraag in café-restaurant De 7 Schaken naast het Antwerpse stadhuis hadden ze blijkbaar niet zien aankomen. Pas na een lange denkpauze en wat puberaal gegrinnik volgt er een antwoord.

Heren, hoe is de verstandhouding tussen u beiden tegenwoordig?

Jurgen Verstrepen: Tja, wat moeten we daarop zeggen? Vergelijk ons parcours met een echtscheiding: eerst wordt er een hele tijd met het servies gegooid, maar je kan niet blijven vechten.

Filip Dewinter: Ik heb het heel moeilijk gehad met zijn overstap naar LDD, maar alles slijt. Inmiddels zijn de plooien toch wel enigszins gladgestreken.

Laten we dan maar meteen ter zake komen: uw beide partijen worden opgevreten door de N-VA van Bart De Wever, is het niet?

Verstrepen: De N-VA staat nu waar het Vlaams Belang had kunnen staan, als het de geplande verruimingsoperatie had doorgezet.

Dewinter: (lacht) Ik zie dat toch enigszins anders. Het VB is de enige partij die het Belgische establishment aanvalt. Op rechts zijn LDD en de N-VA als bliksemafleiders in de markt gezet om - zoals De Wever letterlijk heeft gezegd - “het VB-monster de keel over te snijden”. Ik betreur dat, want rechts zal pas echt doorbreken als we de krachten bundelen. Onze partijen halen samen nu al bijna 45 procent van de stemmen. Maar ik betwijfel steeds meer of de Vlaamse onafhankelijkheid wel een prioriteit is voor de N-VA, volgens mij wil die partij alleen maar zelf groeien. Sinds de verkiezingen is bewezen dat De Wever een kip is die wel veel kakelt, maar geen eieren legt. Hij gebruikt de politieke atoombom van de splitsing van het land niet eens als stok achter de deur. Straks verlaat de N-VA de onderhandelingstafel met lege handen. De Wever gaat voor het zingen de kerk uit, hij stapt op wanneer het eigenlijk nog moet beginnen. Ja, het wordt een echte politieke coïtus interruptus. (lacht) De Wever is geen revolutionair, zelfs niet in zijn doelstellingen.

Verstrepen: Sinds wanneer is de Vlaming een revolutionair? Zullen we eerst maar eens een referendum organiseren over de splitsing van het land? De versnippering op rechts is vooral het gevolg van de grote ego’s van Dewinter, De Wever en Dedecker, die anderen het licht in de ogen niet gunnen. Ego’s en geldkwesties, daar draait veel om. In een partij circuleert veel geld, en de toppers hebben allemaal Machiavelli gelezen. Als ze de top hebben bereikt, zorgen ze ervoor dat ze de macht en de centen dicht bij zich houden. Dat was zo in het VB, en bij LDD is het niet anders. Een partij die de naam van de voorzitter heeft, wordt door die voorzitter gemaakt maar evenzeer in de vernieling gereden. In de aanloop naar de Vlaamse verkiezingen is een aantal blunders opgestapeld met de affaires rond de privédetective voor Karel De Gucht en de overloper Dirk Vijnck. Zo hebben wij ons momentum gemist en zijn onze stemmen naar de N-VA gegaan. Dedecker heeft dat zelf ook toegegeven na de desastreuze verkiezingsuitslag van 2010, maar toen was het natuurlijk te laat.

Dit zal uw voorzitter niet graag lezen.

Verstrepen: Ach, ik kan hier toch niet als een Comical Ali gaan zitten beweren dat het goed gaat met mijn partij? In de perceptie bestaat LDD zelfs niet meer, we worden genegeerd en komen in debatten niet aan het woord. Nogal wat mensen vragen mij zelfs wat we doen, nu we niet meer verkozen zijn. Besta je dan nog wel? LDD is met drie procent van de stemmen uitgespeeld, de volgende verkiezingen kunnen voor ons de laatste zijn. We moeten dus uitkijken naar andere formules om ons liberale programma te realiseren, want dat programma is sterker dan de figuur Dedecker alleen.

U bedoelt: via een fusie met Open Vld?

Verstrepen: Dat ga ik hier niet openlijk verklaren. Wij praten natuurlijk het makkelijkst met de rechtse partijen: Open Vld, het VB… Niet met de N-VA, want daar zitten ze momenteel in dromenland, ze wanen zich in een Disneyfilm. Laten we voorlopig maar een tijdje de kat uit de boom kijken.

Dewinter: (verbaasd) Het is niet niks wat ik jou vandaag allemaal hoor zeggen. Wat ons betreft: wij zijn niet bang voor verkiezingen, ook al lossen ze niks op. Nogmaals, De Wever heeft ons altijd verweten dat wij zelf de deur aan de binnenkant hadden afgesloten, maar wat heeft hij nu zelf gerealiseerd? Volstrekt niets. Het enige wat hij wil, is zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen winnen. Hij schuift steeds meer op naar het centrum en staat zo in een spreidstand die stilaan pijn begint te doen. Dan blijven wij liever als zweeppartij de anderen opjagen dan na negen maanden met lege handen opnieuw naar de kiezer te moeten gaan. De N-VA heeft geen plan, wij wel. (lacht) Om ook eens een Latijnse spreuk te citeren: Belgica delenda est, België moet worden verwoest.

Verstrepen: De geschiedenis zal zich herhalen. De N-VA maakt exact dezelfde evolutie door als de Volksunie. Nog even en de partij kan zichzelf weer splitsen.

Ik hoor de jongste maanden weer geruchten over samenwerking tussen Dedecker en het VB. Hij zou voor u een geknipte lijsttrekker zijn in West-Vlaanderen, nu Frank Vanhecke niet meer wil.

Dewinter: Onze contacten met Jean-Marie zijn altijd goed gebleven. Maar onze gesprekken hebben nooit iets opgeleverd. Ik stel vast dat hij opnieuw voorzitter is geworden van LDD. Daarover heb ik mijn mening, maar sta me toe dat ik hier niet het requiem van een andere partij ga zingen.

Over Frank Vanhecke gesproken: hebt u nog contact met hem?

Dewinter: Ik heb hem gecondoleerd en daarna met rust gelaten. Frank doet voor ons uitstekend zijn werk in het Europees Parlement. En verder wil ik over die tragische zaak liever niets zeggen.

Verstrepen: Ik heb met Marie-Rose de strijdbijl begraven en daar ben ik blij om. Maar laten we daarover inderdaad verder zwijgen.

Terug naar het VB en LDD. Hoe denkt u uw partijen opnieuw te kunnen lanceren?

Dewinter: Ik zal Jurgen even tijd geven om na te denken. (lacht) Wij willen op dit moment vooral consolideren en onze rol spelen als stok achter de deur. We blijven hameren op onze drie speerpunten: de Vlaamse onafhankelijkheid, de islamisering en immigratie-invasie en een harde aanpak van de criminaliteit. Daarmee gaan we op ter mijn veel kiezers terugwinnen, want het origineel doet het altijd beter dan de kopie. Binnenkort organiseren we in Antwerpen samen met rechtse partijen uit andere landen een congres over de Europese migratie. En verder spelen we in op de zogenaamde anti-politiek, het sentiment van de talloze mensen die het allemaal beu zijn en die een alternatief willen voor de Bende van Negen die nu aan de onderhandelingstafel zit. Het VB gaat de Volksstraat tegen de Wetstraat uitspelen.

Verstrepen: Voor het VB zal er altijd een niche van ongeveer vijftien procent zijn, maar jullie generatie moet dringend aan de opvolging gaan werken, want na Dewinter en Annemans is er niets meer. Dit is een gratis advies. (lacht)

Dewinter: Ah, deze keer ga je dus geen factuur sturen? Alle gekheid op een stokje: in Frankrijk heeft Jean-Marie Le Pen het volgehouden tot z’n 84ste. Aan het eind had hij nog maar vier procent over, maar nu heeft zijn dochter Marine de fakkel overgenomen en die steekt met 23 procent zelfs Sarkozy voorbij. Ik maak me dus geen zorgen over onze toekomst, want - ondanks ups en downs - de electorale basis voor onze boodschap blijft. Ik ben overigens pas 48 jaar, ik kan nog wel even mee. En wij hebben een uitstekende lichting jongeren in huis, die we voor de lokale verkiezingen van volgend jaar gaan lanceren.

Verstrepen: Ik zie ze niet, die jonge talenten van jullie. Bij de N-VA trouwens ook niet.

En LDD? Is er voor jullie nog een toekomst?

Verstrepen: In onze fractie in het Vlaams Parlement werken we goed samen, dat kan nog perspectieven bieden. Wij kunnen een rol spelen als de Test-Aankoop van de politiek. Maar dan moet er een andere constructie komen dan de huidige, waarin onze voorzitter per se het federale spel wil meespelen.

Het gaat écht niet goed tussen u en Dedecker, hé?

Verstrepen: Ach, we maken geen ruzie. In het verleden is dat al eens anders geweest.

Dewinter: Na dit interview misschien wel! (lacht) En uitgerekend nu hoor ik hier Only the lonely van Roy Orbison uit de boxen komen. Zéér toepasselijk.

Heeft Verstrepen eventueel nog een vluchtweg terug naar het VB?

Verstrepen: Krijgen we dàt weer.

Dewinter: Het is bij ons geen duiventil. Jurgen, als trouwe partijsoldaat heb ik problemen met jouw gebrek aan loyauteit. Zonder Dedecker was er zelfs nooit sprake geweest van LDD.

Verstrepen: Qua loyauteit heb ik echt wel mijn best gedaan, ik heb vaak braaf gezwegen. Maar waarom heb jij mij destijds gevraagd om in de politiek te gaan? Juist omdat ik iemand ben die zegt waar het op staat. En het allereerste wat de politiek mij vroeg, was om te zwijgen. Ik moet terug naar een positie waarin ik mezelf kan zijn. Ik ben toch Mister Freedom of Speech?

Dewinter: Dan vrees ik dat er voor jou alleen nog de Lijst Verstrepen overblijft. Mister Twitter! (lacht) Wie in de politiek gaat, moet beseffen dat hij alleen kan bestaan dankzij zijn partij, niet omgekeerd.

Verstrepen: Dat gaat niet meer op voor de Facebook-generatie. De partijen van de toekomst moeten kunnen omgaan met individualisten. Het tijdperk van de particratie is voorbij.

Zullen we even vooruitblikken naar oktober 2012? In Antwerpen wordt het spannend.

Dewinter: Je ziet nu al wat er aan de hand is, het moét tot elke prijs een tweestrijd tussen Janssens en De Wever worden. Een schijngevecht, want ik verdenk die twee ervan dat ze het allang stiekem op een akkoordje hebben gegooid, zowel over de campagne als over de volgende legislatuur. Zo van: “Weet je wat we doen? We maken er een duel van, zo rijden we het VB uit de wielen en verdelen we de koek onder ons beiden.” En de media spelen dat spel enthousiast mee. De buit is nu al binnen…

In 2006 hebt u zelf toch ook meegespeeld met zo’n strategie?

Dewinter: Ja, maar toen ging het om een échte tweestrijd. Ditmaal zitten die twee samen in de meerderheid, ze zijn het eens over hun project voor Antwerpen. Ik ben bang dat De Wever rechtse stemmen aan het ronselen is voor een links project. Hij moet maar eens kleur bekennen: als hij per se het duel wil aangaan met Patrick Janssens, is het dan met de bedoeling om de sp.a naar de oppositie te verbannen? En als hij daarvoor onze stemmen nodig heeft, is hij dan bereid om het cordon sanitaire te breken? Dàt zijn de hamvragen, niet of zijn rol in de aangekondigde tv-thriller nu wordt gespeeld door Axel Daeseleire of Koen De Bouw.

Verstrepen: Je doet er nogal luchtig over, maar ik heb toch wel een beetje medelijden met jouw positie. Een beetje, hé! (lacht) Een veel beter scenario dan het duel De Wever-Janssens zou zijn: een linkse stadspartij tegen een rechtse stadspartij. En afgezien daarvan vraag ik me af of Bart De Wever wel genoeg rekening houdt met de allochtone stemmen. Als hij écht de macht wil grijpen in Antwerpen, dan zal hij met een zeer brede lijst moeten komen, anders heeft Janssens bij voorbaat gewonnen. (Nonchalant) En wat LDD betreft: ik moet nog zien of die partij onder die naam opkomt.

Pardon? Zegt u nu dat er in Antwerpen geen LDD-lijst komt?

Verstrepen: Ja, dat is wat ik zeg. Ik ben de enige mandataris in Antwerpen en het enige parlementslid. Verder is er nauwelijks een lokale werking. Je moet realistisch blijven. Er zijn nu met Janssens, De Wever en Dewinter al drie pitbulls die vechten voor één been, daar kan LDD alleen niets tegen beginnen.

Dewinter: Ik volg dit gesprek met almaar stijgende verbazing. Over zo’n rechtse stadslijst is in het verleden al een paar keer gepraat, onder meer met Ward Beysen en Hugo Coveliers. Maar burgerlijk rechts - Open Vld en CD&V - heeft die uitdaging nooit aangedurfd. Goed, ik wil over alles nadenken, dus ook over een stadslijst.

U had het daarnet al even over de aangekondigde politieke tv-thriller. Wat vindt u van het idee?

Verstrepen: Ik vind het heel vreemd om zoiets vlak voor de verkiezingen uit te zenden. De makers moeten zich goed bewust zijn van de invloed daarvan op kiezers die de politiek niet volgen, maar wel in het stemhokje staan. Of zijn we al vergeten dat Bart De Wever niet in De zevende dag, maar wel in De slimste mens ter wereld is gelanceerd? Ik zal de eerste zijn om achteraf een onderzoek te vragen naar het effect van die fictiereeks. De liberaal in mij zegt dat alles moet kunnen, dus ook dit. Maar ik vind het spelen met vuur, zeker in de grootste stad van Vlaanderen.

Dewinter: Ook ik heb mijn bedenkingen. Ik noem het de soapisering van de democratie. Je dringt de kijker een politieke format op: hij moét een keuze maken tussen Janssens of De Wever. Maar die serie zou wel eens een omgekeerd effect kunnen sorteren. De Antwerpenaar is van nature tegendraads. Als hij het gevoel krijgt dat hij verplicht wordt te kiezen tussen die twee, dan doet hij iets anders. Als twee honden vechten om een been, dan loopt er wel eens een derde mee heen.