Illegalen ! Ga Naar huis – Lees hier de perstekst

gepubliceerd op 12 februari 2014 om 15:22

Persconferentie “Illegalen, ga naar huis!”
12 februari 2014
Om de haverklap worden we om de oren geslagen met triomfberichten waaruit zou moeten blijken dat staatssecretaris Maggie De Block (Open VLD) de problemen op het vlak van asiel en migratie heeft doen smelten als sneeuw voor de zon. We mogen echter niet vergeten dat er in 2012, het laatste jaar waarvoor we over cijfers beschikken, nog steeds 123.037 personen het land binnenkwamen. Dat is meer dan de volledige bevolking van een stad als Brugge.
Hoewel we voor 2012 nog niet over opgesplitste cijfers van respectievelijk het aantal immigrerende Belgen en immigrerende vreemdelingen beschikken, kunnen we uit de cijfers van de voorgaande jaren afleiden dat zowat 90 procent van de immigranten vreemdelingen zijn. Naar schatting kwamen in 2012 dus zowat 110.000 vreemdelingen het land binnen. Ter vergelijking: tien jaar voordien, in 2002, waren het er nog ‘maar’ 70.000. De immigratie bereikte een absoluut hoogtepunt in 2011, toen 131.869 personen het land binnenkwamen, waarvan 117.948 vreemdelingen. Het is echter niet omdat de immigratie een klein beetje is verminderd dat er plotseling redenen zouden zijn om victorie te kraaien. Moeten we soms blij zijn omdat we thans nog maar tegen 120 kilometer per uur richting ravijn razen in plaats van tegen 140 kilometer per uur?
Hiervoor hadden we het uitsluitend over de legale immigratie. Er bestaan per definitie geen (volledige) statistieken betreffende het aantal vreemdelingen dat illegaal naar België komt of van het aantal vreemdelingen dat in België blijft hoewel hun verblijf inmiddels illegaal is geworden, bijvoorbeeld omdat hun asielaanvraag werd afgewezen. Vreemdelingen die niet of niet langer voldoen aan de wettelijke voorwaarden om in dit land te verblijven, moeten het land daadwerkelijk en zo spoedig mogelijk verlaten. Indien dit eenvoudige, maar essentiële beginsel niet kordaat wordt toegepast, mist het migratiebeleid elke geloofwaardigheid. De eventuele invoering van strengere regels voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning zal dan enkel leiden tot een aanzwellend leger van illegale vreemdelingen, hetgeen de roep voedt naar een zoveelste ‘eenmalige’ regularisatieoperatie. De redenering is dan meestal dat het niet opgaat om illegalen die hier al jaren verblijven en zogezegd reeds perfect geïntegreerd zijn, terug te sturen naar hun land van herkomst. Heel wat vreemdelingen blijven illegaal in dit land rondhangen, wel wetende dat de overheid nauwelijks tegen illegaal verblijf optreedt (denken we maar aan de protesterende Afghanen) en dat er een aanzienlijke kans bestaat dat men vroeg of laat wordt geregulariseerd als men het hier maar lang genoeg volhoudt. Illegalen worden als het ware aan de voordeur op straat gezet met een uitwijzingsbevel en komen langs de achterdeur van de regularisatie weer binnen met een verblijfsvergunning. Ziet De Block misschien de bui van een zoveelste grootschalige regularisatiecampagne hangen en is het daarom dat ze geen tweede termijn als staatssecretaris van Asiel en Migratie zegt te ambiëren?

Uitwijzingen: de achilleshiel van Maggie
Het uitwijzingsbeleid is zonder meer de achilleshiel van Maggie De Block. Hoewel de staatssecretaris ons van het tegendeel probeert te overtuigen, ogen de meest recente terugkeercijfers alles behalve spectaculair. In 2012, het laatste jaar waarvoor we over volledige cijfers beschikken, werden 11.386 ex-asielzoekers en andere illegale vreemdelingen van het grondgebied verwijderd. Het gaat om gedwongen repatriëringen (met inbegrip van de zogenaamde terugleidingen naar de grens ter uitvoering van de Conventie van Dublin), terugdrijvingen aan de grens en gevallen van begeleid vrijwillig vertrek via de IOM of de Dienst Vreemdelingenzaken. Weliswaar is dit een lichte stijging ten opzichte van de 10.313 vreemdelingen die in 2011 van het grondgebied werden verwijderd. Het betekent echter slechts een terugkeer naar het niveau van 2006, toen 11.555 vreemdelingen werden verwijderd. In 2002 werden nog 14.576 illegale vreemdelingen effectief teruggestuurd.
De Block geeft absolute voorrang aan de vrijwillige terugkeer via de IOM of de DVZ. In 2012 keerden 5.644 vreemdelingen vrijwillig terug via de IOM of de DVZ, een stijging met meer dan 45 procent ten opzichte van 2011. Het aantal gedwongen repatriëringen nam daarentegen slechts toe van 3.708 in 2011 tot 3.847 in 2012. De laatste jaren schommelde het aantal gedwongen repatriëringen telkens tussen de 3.500 en de 4.000. Tijdens de periode 2002-2006 werden jaarlijks ongeveer dubbel zoveel vreemdelingen gedwongen het land uitgezet (7.913 in 2003). Dat het niet meteen de bedoeling is van de huidige regeringspartijen om meer illegalen gedwongen te repatriëren, blijkt uit het feit dat de gemiddelde opvangcapaciteit van de gesloten centra in de loop van 2012 daalde van 535 tot 516 plaatsen. Enkele jaren geleden telden de gesloten centra nog meer dan 600 plaatsen. Om een kordaat uitwijzingsbeleid mogelijk te maken zijn enkele duizenden bijkomende plaatsen noodzakelijk. Op vragen van het Vlaams Belang over een eventuele uitbreiding van de capaciteit van de gesloten centra geeft De Block echter steevast een ontwijkend antwoord.
Bevel om het grondgebied te verlaten: meer dan ooit slechts een vodje papier
Het complete failliet van het uitwijzingsbeleid van Maggie De Block wordt ten volle duidelijk wanneer we het aantal in 2012 uitgevoerde verwijderingen van het grondgebied vergelijken met het aantal bevelen om het grondgebied te verlaten (uitwijzingsbevelen) dat in hetzelfde jaar werd uitgereikt. Aldus kunnen we een effectief terugkeerpercentage berekenen. We houden daarbij geen rekening met de terugdrijvingen aan de grens, omdat het daarbij ofwel gaat om vreemdelingen die aan de Belgische grens worden tegengehouden en die niet voldoen aan de voorwaarden om het grondgebied te betreden, ofwel om aan de grens afgewezen asielzoekers. Aangezien deze vreemdelingen formeel gezien het Belgische grondgebied nooit hebben betreden, krijgen zij geen bevel om het grondgebied te verlaten, maar wordt hun een beslissing tot terugdrijving betekend.
In 2012 werden niet minder dan 76.497 bevelen om het grondgebied te verlaten betekend aan uitgeprocedeerde asielzoekers en andere illegale vreemdelingen, een stijging met 44 procent ten opzichte van 2011 toen ‘slechts’ 53.151 uitwijzingsbevelen werden afgegeven. Het aantal gedwongen repatriëringen en gevallen van begeleide vrijwillige terugkeer nam daarentegen slechts toe met 25 procent. Relatief gezien is er met andere woorden sprake van een achteruitgang in de mate waarin uitwijzingsbevelen effectief worden uitgevoerd. Tegenover de 76.497 bevelen om het grondgebied te verlaten die in 2012 werden uitgereikt, stonden in datzelfde jaar immers slechts 9.491 gedwongen repatriëringen en gevallen van begeleid vrijwillig vertrek. Slechts van 12,4 procent van de in 2012 afgegeven uitwijzingsbevelen kan dus met zekerheid worden gezegd dat zij effectief werden uitgevoerd. In 2011 was dat nog het geval voor 14,3 procent van de afgeleverde bevelen om het grondgebied te verlaten, ook al een percentage om niet over naar huis te schrijven. Als we de cijfers van DVZ voor de eerste negen maanden van 2013 extrapoleren, zou vorig jaar eveneens slechts 12,6 procent (9.128/72.356) van de uitgereikte uitwijzingsbevelen effectief zijn uitgevoerd.
Van zeven op de acht uitgeprocedeerde asielzoekers of onderschepte illegalen weet De Block dus hoegenaamd niet of zij al dan niet gevolg hebben gegeven aan een bevel om het grondgebied te verlaten. Volgens Vluchtelingenwerk Vlaanderen vertrekt 87 procent van de afgewezen asielzoekers die worden toegewezen aan een open ‘terugkeerplaats’, met onbekende bestemming en keert slechts 4,5 procent effectief terug. Vluchtelingenwerk Vlaanderen spreekt in dat verband van een ‘herhaling van de geschiedenis’. Tien jaar geleden werden immers ook open terugkeercentra opgericht, die later werden gesloten omdat 84 procent van de afgewezen asielzoekers onderdoken zonder zich aan te melden: “Ze verdwenen daarmee wel uit de asielcijfers maar niet uit onze maatschappij. Ze woonden en leefden onder ons, velen werkten zelfs. Hier werd de basis gelegd voor de regularisatiecampagne van 2009.”
In de praktijk is er sprake van een gedoogbeleid ten aanzien van illegaal verblijf. Dat veel illegale vreemdelingen ‘autonoom’ zouden vertrekken, is een bewering die Maggie De Block op geen enkele wijze kan hard maken met cijfers. Het laat zich raden dat de meeste personen die met de noorderzon verdwijnen, hun illegaal verblijf in België gewoonweg voortzetten in afwachting van een zoveelste rondje regularisatie. De triomfberichten van Maggie De Block over de terugkeercijfers van illegalen zijn totaal misplaatst en niet meer of niet minder dan ordinair boerenbedrog. Meer dan ooit is een uitwijzingsbevel slechts een vodje papier.
Ook vreemdelingen die hier nooit legaal hebben verbleven – en bijvoorbeeld zelfs nooit een procedure bij DVZ hadden lopen – worden zelden effectief uitgewezen, wanneer ze tegen de lamp lopen. Van de 27.731 vreemdelingen die in 2012 administratief werden aangehouden op basis van een vermoeden van illegaal verblijf, mochten er 6.985 zonder meer beschikken, omdat ze toch legaal in België bleken te verblijven of omdat er een schorsende procedure hangende was. Van de resterende 20.746 aangehouden illegalen werden er 3.583 (17,27 procent) opgesloten met het oog op hun verwijdering van het grondgebied, terwijl er 17.163 (82,73 procent) enkel een bevel kregen om het grondgebied te verlaten. Vooral Noord-Afrikanen komen er bijna altijd vanaf met een bevel om het grondgebied te verlaten. Het ging in 2012 om 98 procent van de aangehouden Algerijnen, 94 procent van de aangehouden Tunesiërs en 90 procent van de onderschepte Marokkanen. Deze drie nationaliteiten waren in 2012 goed voor meer dan 12.000 intercepties in illegaal verblijf. De opsluiting in een gesloten centrum betekent overigens nog niet dat de overheid er uiteindelijk ook in slaagt de betrokken illegale vreemdeling effectief van het grondgebied te verwijderen, bijvoorbeeld omdat hij alsnog aan papieren geraakt via een of andere procedure of omdat de maximale detentietermijn is verstreken.
Stop het gedoogbeleid voor illegale vreemdelingen
Het Vlaams Belang eist dat er onmiddellijk een einde komt aan het feitelijke gedoogbeleid ten aanzien van vreemdelingen die illegaal op ons grondgebied verblijven. Illegalen moeten actief opgespoord worden en in geval van interceptie ondergebracht worden in gesloten illegalencentra met het oog op de daadwerkelijke en spoedige uitwijzing naar hun land van herkomst. Het louter afgeven van een bevel om het grondgebied te verlaten, volstaat in geen geval. Hetzelfde geldt voor uitgeprocedeerde asielzoekers.
Om een effectief uitwijzingsbeleid mogelijk te maken moet de capaciteit van de illegalencentra worden uitgebreid met enkele duizenden plaatsen. Teneinde te vermijden dat asielzoekers na de ontvangst van een negatieve beslissing ‘in de natuur verdwijnen’ en hun verblijf illegaal voortzetten, moeten zij tijdens de volledige duur van de procedure worden opgevangen in door de federale overheid beheerde gesloten asielcentra, die in de plaats komen van de bestaande open opvangcentra en lokale opvanginitiatieven. Uiteraard moet dit gepaard gaan met een verdere versnelling van de asielprocedure.
Het huidige absolute verbod om illegale gezinnen met kinderen onder te brengen in een gesloten centrum moet worden vervangen door de opvang van deze gezinnen in gesloten centra die specifiek daartoe bestemd zijn en aangepast zijn aan hun noden (gesloten familiale terugkeercentra).
Tenslotte moet de regularisatie van illegale vreemdelingen worden afgeschaft of op zijn minst worden beperkt tot zeer uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld als het gaat om een vreemdeling die terminaal ziek is. Aan illegaal verblijf kunnen als zodanig geen rechten worden ontleend. Dat geldt eveneens voor illegale vreemdelingen die als minderjarige naar België zijn gekomen.